Có một nhóm người cứ tới mùa là mắt đỏ, ngứa, chảy nước mắt, và mỗi lần lại đi mua thuốc nhỏ hoặc thậm chí uống kháng sinh. Với họ, nhận ra rằng đây là dị ứng chứ không phải nhiễm trùng thay đổi toàn bộ cách xử lý.
Dấu hiệu phân biệt rõ nhất: ngứa
Đau mắt đỏ do nhiễm trùng gây cộm, rát, khó chịu. Dị ứng thì gây ngứa, và ngứa là cảm giác rất khác. Nếu điều bạn muốn làm nhất là dụi mắt, khả năng cao là dị ứng.
Những dấu hiệu khác gợi ý dị ứng
- Cả hai mắt cùng lúc, mức độ tương đương.
- Kèm hắt hơi, ngứa mũi, chảy mũi trong.
- Dịch mắt loãng và trong, không có ghèn đặc màu vàng xanh.
- Xuất hiện theo mùa, hoặc mỗi khi tới một nơi nhất định.
- Không sốt, không kèm dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân.
- Mi mắt sưng phồng, có thể nổi các hạt nhỏ mặt trong mi.
- Bạn có tiền sử dị ứng khác như viêm mũi dị ứng, chàm, hen.
Những tác nhân thường gặp
- Bụi nhà và mạt bụi.
- Phấn hoa theo mùa.
- Lông và vảy da vật nuôi.
- Nấm mốc.
- Khói thuốc, khói nhang, mùi hoá chất mạnh.
- Mỹ phẩm và đồ trang điểm mắt.
- Dung dịch ngâm kính áp tròng.
Hai tác nhân cuối hay bị bỏ qua. Nếu triệu chứng của bạn bắt đầu sau khi đổi mỹ phẩm hoặc đổi dung dịch ngâm kính, đó là manh mối rõ.
Tìm tác nhân bằng ghi chép
Ghi lại trong hai tuần: ngày nào nặng, bạn ở đâu, làm gì, dùng gì mới. Nếu triệu chứng thay đổi theo môi trường hoặc theo mùa thì bạn đã có manh mối. Đây là thông tin rất giá trị khi đi khám.
Giảm tác nhân trong nhà
- Giặt ga, vỏ gối thường xuyên bằng nước nóng.
- Hút bụi đều đặn, nhất là thảm và rèm.
- Giảm đồ bám bụi trong phòng ngủ.
- Không để vật nuôi ngủ trong phòng ngủ.
- Xử lý nấm mốc và nguyên nhân gây ẩm.
- Đóng cửa sổ vào những ngày nhiều phấn hoa hoặc nhiều bụi.
Những việc giúp giảm triệu chứng
- Chườm mát bằng khăn sạch.
- Rửa mặt và rửa mắt bằng nước sạch sau khi từ ngoài về.
- Đeo kính khi ra ngoài để chắn bụi và phấn hoa.
- Giặt tóc trước khi đi ngủ nếu đã ra ngoài nhiều.
- Ngừng trang điểm mắt trong đợt nặng.
- Ngừng đeo kính áp tròng khi mắt đang khó chịu.
Điều quan trọng nhất: đừng dụi
Dụi mắt cho cảm giác dễ chịu trong vài giây rồi làm ngứa nhiều hơn, vì nó kích thích giải phóng thêm các chất gây ngứa. Ngoài ra dụi mạnh kéo dài còn có thể gây tổn thương giác mạc. Hãy chườm mát thay vì dụi.
Về thuốc
Có những thuốc nhỏ dành riêng cho dị ứng mắt, và có thuốc uống cho dị ứng nói chung. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về loại phù hợp với bạn, nói rõ bạn đang dùng thuốc gì khác, có bệnh nền không, có đang mang thai hoặc cho con bú không.
Tuyệt đối không tự mua thuốc nhỏ chứa thành phần chống viêm mạnh để dùng dài ngày. Đây là nhóm chỉ dùng khi bác sĩ mắt kê và theo dõi.
Nước mắt nhân tạo
Có thể giúp rửa trôi bớt tác nhân và làm dịu. Hãy hỏi dược sĩ về loại phù hợp, nhất là nếu bạn cần dùng nhiều lần trong ngày. Bảo quản trong tủ lạnh làm cảm giác khi nhỏ mát hơn và dễ chịu hơn với nhiều người, nhưng hãy đọc hướng dẫn của sản phẩm.
Khi nào cần đi khám
- Triệu chứng nặng, ảnh hưởng tới sinh hoạt và giấc ngủ.
- Không đỡ dù đã tránh tác nhân và dùng biện pháp thông thường.
- Nhìn mờ, đau nhức, sợ ánh sáng nhiều.
- Bạn đeo kính áp tròng.
- Bạn muốn xác định chính xác tác nhân dị ứng.
Ba dấu hiệu ở dòng thứ ba không thuộc về dị ứng đơn thuần và cần được khám ngay.
Dị ứng và nhiễm trùng có thể đi cùng nhau
Người dụi mắt nhiều khi dị ứng có thể đưa thêm vi khuẩn vào và bị bội nhiễm. Nếu dịch mắt chuyển sang đặc, màu vàng xanh, hoặc mắt đau hơn thay vì chỉ ngứa, hãy đi khám.
Với trẻ em
Trẻ dị ứng dụi mắt rất nhiều và dễ làm tổn thương mắt. Hãy cắt móng tay cho con, chườm mát, giảm tác nhân trong phòng ngủ, và đưa con đi khám nếu tình trạng lặp lại theo mùa. Đừng tự dùng thuốc của người lớn cho con.
Điều trị lâu dài
Với dị ứng, việc tránh tác nhân là phần quan trọng nhất và cũng là phần bền nhất. Thuốc giúp qua đợt nặng, nhưng nếu bạn không thay đổi môi trường thì mùa sau sẽ lặp lại y nguyên.
Tóm lại
Ngứa nhiều, cả hai mắt, kèm ngứa mũi hắt hơi, theo mùa, không sốt là bộ dấu hiệu của dị ứng. Kháng sinh không giúp gì. Hãy tìm và tránh tác nhân, chườm mát thay vì dụi, hỏi dược sĩ về thuốc phù hợp, và đi khám nếu có nhìn mờ hay đau nhức.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết mắt đỏ do dị ứng?
Ngứa là dấu hiệu nổi bật nhất, thường cả hai mắt cùng lúc, kèm hắt hơi ngứa mũi, và xuất hiện theo mùa hoặc theo môi trường cụ thể. Không sốt, không có ghèn đặc.
Dị ứng mắt có lây không?
Không. Đây là phản ứng của cơ thể với tác nhân trong môi trường chứ không phải nhiễm trùng, nên không lây cho người khác.
Chườm nóng hay chườm mát?
Với dị ứng, chườm mát thường dễ chịu hơn vì giúp giảm ngứa và giảm sưng. Dùng khăn sạch, không chườm đá trực tiếp lên da.
Vì sao càng dụi càng ngứa?
Vì dụi mắt kích thích giải phóng thêm các chất gây ngứa, tạo thành vòng luẩn quẩn. Ngoài ra dụi mạnh còn có thể làm tổn thương giác mạc theo thời gian.