Bộ sơ cứu mắt tại nhà và tại nơi làm việc

Bài cuối của chuyên mục này không nói về bệnh mà nói về sự chuẩn bị. Với cấp cứu mắt, thứ quyết định thường không phải kiến thức mà là những gì có sẵn trong tầm tay và những gì đã được ghi ra từ trước.

Những thứ nên có trong nhà

• Nước muối sinh lý chai lớn, để rửa mắt khi cần.
• Gạc vô khuẩn.
• Băng dính y tế.
• Vài cốc giấy sạch, dùng để che bảo vệ mắt khi có vật cắm vào.
• Kéo.
• Đèn pin nhỏ để kiểm tra.
• Kính râm, để dùng khi mắt sợ ánh sáng hoặc sau khi giãn đồng tử.

Không cần phức tạp hơn. Phần lớn sơ cứu mắt chỉ cần nước sạch và một vật che bảo vệ.

Không để thuốc nhỏ có hoạt chất trong bộ sơ cứu

Đây là điểm quan trọng. Thuốc nhỏ mắt có hoạt chất, nhất là loại chứa corticoid hoặc thuốc tê, có thể gây hại nếu dùng sai tình huống. Trong sơ cứu, nước muối sinh lý để rửa là đủ, và mọi thứ khác nên do bác sĩ quyết định.

Thông tin cần ghi ra và dán ở chỗ dễ thấy

• Địa chỉ bệnh viện có chuyên khoa mắt gần nhất.
• Bệnh viện nào tiếp nhận ngoài giờ.
• Số điện thoại cấp cứu.
• Danh sách dấu hiệu cần đi ngay.

Dán lên tủ lạnh hoặc chụp ảnh lưu trong điện thoại của mọi người trong nhà. Khi tai nạn xảy ra, không ai còn bình tĩnh để tra cứu.

Bảng dấu hiệu cần đi ngay

• Hoá chất bắn vào mắt, rửa ngay rồi đi.
• Vật cắm vào mắt, không rút, che bảo vệ rồi đi.
• Thị lực giảm đột ngột.
• Đau nhức mắt dữ dội.
• Thấy chớp sáng hoặc nhiều đốm đen bay.
• Thấy như màn che kéo ngang tầm nhìn.
• Nhìn đôi xuất hiện đột ngột.
• Có máu trong mắt sau chấn thương.
• Đồng tử hai bên không đều.
• Sau chấn thương vùng mắt.

Ba quy tắc dán kèm

• Hoá chất: rửa thật nhiều nước ngay, rửa lâu, rồi mới đi.
• Vật cắm vào mắt: không rút, che bảo vệ không đè, đi ngay.
• Mọi trường hợp: không dụi mắt, không nhỏ thuốc, không đắp lá.

Ba dòng này ngắn và đủ để ai trong nhà cũng nhớ được.

Cách làm vật che bảo vệ

Cắt đáy một cốc giấy, úp phần miệng cốc lên vùng quanh mắt sao cho cốc tì vào xương chứ không chạm vào mắt, rồi cố định bằng băng dính quanh mép. Mục đích là ngăn va chạm, không phải ép lên mắt.

Hãy thử làm một lần lúc rảnh để biết cách, thay vì loay hoay lúc cần.

Tại nơi làm việc

• Biết vị trí trạm rửa mắt hoặc nguồn nước sạch gần nhất.
• Kính bảo hộ đúng loại cho từng công việc, che kín hai bên.
• Thông tin về các hoá chất đang dùng, để mang theo khi đi cấp cứu.
• Số điện thoại cấp cứu và địa chỉ bệnh viện gần nhất dán ở nơi dễ thấy.
• Người biết sơ cứu trong ca làm việc.

Điểm đầu tiên đáng kiểm tra ngay hôm nay: bạn có biết chỗ rửa mắt gần nhất ở nơi làm việc không.

Kính bảo hộ: chọn đúng loại

Kính thường không phải bảo hộ. Kính bảo hộ cần che kín hai bên và chịu được va đập. Với hàn thì cần mặt nạ đúng cấp độ. Với hoá chất thì cần loại kín. Hãy hỏi người phụ trách an toàn về loại phù hợp với công việc của bạn.

Những nơi trong nhà nên rà soát

• Hoá chất tẩy rửa: cất cao, có khoá, giữ nhãn gốc.
• Không sang chiết hoá chất vào chai nước uống.
• Đồ chơi bắn của trẻ: bỏ đi.
• Vật nhọn trong tầm với của trẻ.
• Dụng cụ sửa chữa: cất gọn, có kính bảo hộ đi kèm.

Dạy cả nhà ba việc

• Không dụi mắt khi có gì vào.
• Báo ngay cho người lớn, không tự xử lý.
• Biết chỗ để bộ sơ cứu và tờ thông tin.

Trẻ lớn hoàn toàn học được ba điều này, và chúng có thể tạo khác biệt.

Rà soát định kỳ

Vài tháng một lần, kiểm tra bộ sơ cứu: nước muối còn hạn không, gạc còn nguyên bao không, đèn pin còn pin không, tờ thông tin còn đúng không. Bệnh viện có thể đổi số điện thoại, và bạn có thể đã chuyển nhà.

Với người có nguy cơ cao hơn

Người chỉ có một mắt nhìn tốt, người có bệnh mắt sẵn, người làm nghề nguy hiểm nên chuẩn bị kỹ hơn: luôn có kính bảo hộ trong tầm tay, và nói cho người xung quanh biết về tình trạng của mình.

Điều quan trọng nhất

Với mắt, nguyên tắc thận trọng là nguyên tắc đúng. Khi không chắc, hãy đi khám. Chi phí của một lần khám không cần thiết nhỏ hơn rất nhiều so với hậu quả của việc bỏ lỡ một tình huống thật.

Tóm lại

Chuẩn bị trước những thứ đơn giản: nước muối sinh lý, gạc, cốc giấy, và một tờ ghi dấu hiệu cần đi ngay cùng địa chỉ bệnh viện gần nhất. Đừng để thuốc nhỏ có hoạt chất trong bộ sơ cứu. Biết chỗ rửa mắt ở nơi làm việc, đeo kính bảo hộ đúng loại, và dạy cả nhà ba quy tắc cơ bản.

Câu hỏi thường gặp