Đưa cha mẹ đi mổ mắt: người nhà chuẩn bị gì

Ca mổ đục thuỷ tinh thể thường nhanh và nhẹ nhàng. Phần cần người nhà lo không nằm ở đó, mà ở những tuần trước và sau, khi có rất nhiều việc nhỏ dễ bị bỏ sót.

Trước ca mổ: đi cùng tới buổi khám

Buổi tư vấn có nhiều thông tin: lựa chọn thấu kính, kỳ vọng thị lực, rủi ro, lịch nhỏ thuốc. Người bệnh đang lo thường không nhớ hết. Hãy đi cùng và ghi lại.

Ghi ít nhất bốn điều: loại thấu kính được chọn và vì sao, kỳ vọng thị lực sau mổ, lịch nhỏ thuốc, và dấu hiệu cần quay lại ngay.

Chuẩn bị danh sách thuốc

Chụp ảnh toàn bộ hộp thuốc cha mẹ đang dùng, kể cả thuốc bổ và thực phẩm chức năng. Người cao tuổi thường dùng nhiều thuốc từ nhiều bác sĩ và không nhớ hết tên. Đây là thông tin bác sĩ mắt cần.

Đặc biệt lưu ý thuốc chống đông và thuốc điều trị bệnh tiết niệu ở nam giới. Đừng tự ngưng bất cứ thuốc nào, hãy để bác sĩ quyết định.

Hỏi về khả năng nằm yên

Nếu cha mẹ khó nằm ngửa lâu, hay ho, hay đau lưng, hoặc lẫn lộn, hãy nói trước với bác sĩ. Đây là thông tin thực tế giúp ê kíp chuẩn bị phù hợp.

Sắp xếp trước ngày mổ

• Người đưa đi và đón về.
• Người ở cùng ít nhất ngày đầu.
• Lấy sẵn thuốc theo đơn trước ngày mổ.
• Chuẩn bị kính râm.
• Nấu sẵn hoặc mua sẵn đồ ăn cho vài ngày.
• Ghi số gọi ngoài giờ vào danh bạ của cả nhà.

Chuẩn bị nhà cửa

• Bật đủ đèn ở hành lang, cầu thang, nhà tắm.
• Dọn lối đi, bỏ vật cản.
• Cố định hoặc bỏ thảm rời.
• Để đồ hay dùng trong tầm tay, ở vị trí cố định.
• Gắn tay vịn nếu chưa có.
• Chuẩn bị ghế cao để ngồi khi gội đầu.

Mục tiêu chính là phòng ngã. Trong giai đoạn đầu sau mổ, thị giác thay đổi và người cao tuổi chưa quen.

Hỗ trợ nhỏ thuốc

Đây là phần cần nhiều hỗ trợ nhất. Lịch thường phức tạp với nhiều loại và nhiều cữ. Tay run và nhìn kém khiến việc tự nhỏ khó khăn.

• Nhờ nhân viên y tế hướng dẫn cách nhỏ, và làm cùng vài lần.
• Cho cha mẹ nằm hoặc tựa đầu vững.
• Kéo nhẹ mi dưới, nhỏ một giọt vào túi, không để đầu lọ chạm mắt.
• Nhắc nhắm mắt nhẹ vài chục giây.
• Chờ vài phút giữa hai loại thuốc khác nhau.

Bảng đánh dấu

Làm một bảng đơn giản: các cữ trong ngày theo hàng, các loại thuốc theo cột, đánh dấu mỗi lần nhỏ. Dán ngay cạnh chỗ để thuốc. Khi nhiều người cùng chăm, bảng này phòng được việc nhỏ trùng hoặc bỏ sót.

Giữa hai lần mổ hai mắt

Đây là giai đoạn dễ bị bỏ qua. Hai mắt chênh lệch nhiều có thể gây chóng mặt và mất thăng bằng. Hãy đặc biệt chú ý phòng ngã trong thời gian này, và nói với bác sĩ nếu cha mẹ khó chịu nhiều.

Theo dõi dấu hiệu bất thường

Người cao tuổi có thể không kêu đau rõ hoặc ngại làm phiền con cháu. Hãy chủ động hỏi mỗi ngày trong tuần đầu: mắt có đau hơn không, nhìn có rõ hơn hay mờ đi, có thấy chớp sáng hay đốm đen bay không.

Dán danh sách dấu hiệu cần quay lại ngay lên tủ lạnh, để cả nhà cùng biết.

Đi cùng buổi tái khám đầu

Buổi này bác sĩ đánh giá kết quả và điều chỉnh lịch thuốc. Hãy đi cùng để nghe và ghi, đồng thời hỏi những câu đã tích luỹ trong tuần.

Nhắc về việc đo kính

Phải chờ đủ thời gian mắt ổn định. Nhiều người sốt ruột đi đo kính sớm rồi phải làm lại. Hãy ghi lại mốc bác sĩ dặn và nhắc cha mẹ chờ tới đúng lúc.

Về mặt tinh thần

Người cao tuổi thường lo lắng trước khi mổ mắt, và có người sợ tới mức trì hoãn nhiều năm. Hãy lắng nghe nỗi sợ cụ thể thay vì chỉ trấn an chung chung, và đề nghị bác sĩ giải thích trực tiếp quy trình cho cha mẹ nghe.

Sau khi nhìn rõ trở lại

Nhiều người cao tuổi thay đổi rõ sau mổ: đọc lại được, xem tivi được, tự tin đi lại hơn. Hãy khuyến khích cha mẹ quay lại những hoạt động đã bỏ, vì đó chính là giá trị thật của ca mổ.

Đừng quên mắt còn lại

Nếu mới mổ một mắt, hãy giữ lịch cho mắt thứ hai theo kế hoạch của bác sĩ. Nhiều người thấy một mắt rõ rồi thì trì hoãn mắt kia, trong khi chênh lệch giữa hai mắt lại gây khó chịu và tăng nguy cơ ngã.

Tóm lại

Đi cùng tới buổi khám và ghi lại lời dặn, chuẩn bị danh sách thuốc đầy đủ, lấy thuốc trước, sắp xếp người đưa đón và ở cùng. Chuẩn bị nhà cho an toàn, hỗ trợ nhỏ thuốc bằng bảng đánh dấu, theo dõi dấu hiệu bất thường mỗi ngày trong tuần đầu, và giữ lịch cho mắt còn lại.

Câu hỏi thường gặp