Những hiểu nhầm phổ biến về đục thuỷ tinh thể

Đây là bệnh có nhiều thông tin sai lưu truyền nhất trong nhãn khoa, phần vì nó rất phổ biến, phần vì có thị trường lớn cho các sản phẩm hứa hẹn. Bài này gỡ từng cái một.

Hiểu nhầm một: có thuốc làm tan đục

Đây là hiểu nhầm gây thiệt hại nhiều nhất. Không có thuốc nhỏ, thuốc uống hay thực phẩm chức năng nào làm trong lại phần thuỷ tinh thể đã đục. Quá trình thay đổi cấu trúc protein trong thấu kính không đảo ngược được bằng thuốc.

Tác hại không chỉ là mất tiền. Nhiều người dùng những sản phẩm này hàng năm trời và trì hoãn việc đi khám, trong khi thị lực tiếp tục giảm và cuộc sống thu hẹp dần.

Nhưng có thuốc nhỏ bác sĩ kê thì sao

Bác sĩ có thể kê thuốc nhỏ cho các tình trạng khác đi kèm, ví dụ khô mắt. Đó là điều trị triệu chứng khác, không phải làm tan đục. Nếu bạn không rõ, hãy hỏi thẳng thuốc này để làm gì.

Hiểu nhầm hai: mổ sớm thì mắt yếu đi

Không có cơ sở. Ngược lại, chờ tới khi thuỷ tinh thể rất cứng có thể làm ca mổ khó hơn và thời gian hồi phục dài hơn. Thời điểm mổ được quyết định bởi mức ảnh hưởng tới sinh hoạt chứ không phải bởi việc phải chờ cho đủ nặng.

Hiểu nhầm ba: phải chờ đục chín

Đây là quan niệm từ thời kỹ thuật cũ, khi việc lấy thuỷ tinh thể đòi hỏi nó phải cứng lại. Kỹ thuật hiện nay không đòi hỏi điều đó. Nếu ai đó khuyên bạn chờ cho chín, hãy hỏi lại bác sĩ mắt.

Hiểu nhầm bốn: mổ laser là không cần động dao

Có nhiều kỹ thuật khác nhau và một số bước có thể dùng thiết bị laser hỗ trợ. Nhưng đây vẫn là một ca phẫu thuật thật, có đường vào mắt, có quá trình hồi phục, và có rủi ro. Đừng hiểu chữ laser là không xâm lấn.

Hãy hỏi bác sĩ kỹ thuật cụ thể sẽ dùng cho bạn và vì sao chọn kỹ thuật đó, thay vì chọn theo tên nghe hiện đại.

Hiểu nhầm năm: đục sẽ tái phát

Thuỷ tinh thể nhân tạo đã đặt không đục lại. Tuy nhiên ở một số người, lớp màng phía sau nơi đặt thấu kính có thể mờ đi theo thời gian, gây cảm giác nhìn mờ trở lại. Đây là tình trạng khác và xử lý được bằng một thủ thuật đơn giản.

Điều cần làm: nếu sau một thời gian bạn thấy mờ lại, hãy đi khám thay vì nghĩ rằng ca mổ thất bại.

Hiểu nhầm sáu: mổ xong là bỏ kính hoàn toàn

Tuỳ loại thuỷ tinh thể nhân tạo và tuỳ tình trạng mắt bạn. Nhiều người vẫn cần kính cho một số khoảng cách, thường là nhìn gần. Hãy hỏi bác sĩ về kỳ vọng cụ thể trước khi mổ, để không thất vọng sau đó.

Hiểu nhầm bảy: ai cũng nên chọn loại đắt nhất

Có nhiều loại thuỷ tinh thể nhân tạo với đặc tính khác nhau, và loại phù hợp phụ thuộc vào mắt bạn, nhu cầu sinh hoạt và các bệnh mắt kèm theo. Loại đắt hơn không tự động tốt hơn cho trường hợp của bạn. Hãy nghe bác sĩ giải thích ưu nhược điểm của từng lựa chọn.

Hiểu nhầm tám: mổ mắt là phải nằm viện dài ngày

Với phần lớn trường hợp, đây là thủ thuật không cần nằm viện dài. Nhưng bạn vẫn cần người đưa về, cần nghỉ ngơi và cần tuân thủ lịch nhỏ thuốc cùng lịch tái khám. Hãy hỏi cụ thể để sắp xếp.

Hiểu nhầm chín: người già quá thì không mổ được

Tuổi cao không tự động là chống chỉ định. Điều quan trọng là tình trạng sức khoẻ chung và khả năng hợp tác trong lúc mổ. Nhiều người rất cao tuổi vẫn mổ được và cải thiện rõ chất lượng sống. Hãy để bác sĩ đánh giá thay vì tự loại trừ.

Hiểu nhầm mười: đeo kính nhiều làm đục nhanh hơn

Không có cơ sở. Kính không gây đục thuỷ tinh thể. Việc phải đổi kính liên tục là hậu quả của bệnh chứ không phải nguyên nhân.

Cảnh giác với quảng cáo

• Sản phẩm hứa làm tan đục, phục hồi thị lực không cần mổ.
• Lời chứng thực của người dùng thay cho bằng chứng.
• Bán qua mạng xã hội, không có thông tin nhà sản xuất.
• Thúc mua nhanh vì ưu đãi sắp hết.
• Khẳng định mổ là nguy hiểm và sản phẩm là lựa chọn an toàn hơn.

Nói với người lớn tuổi trong nhà

Nhóm này là đối tượng chính của các quảng cáo sản phẩm cho mắt, và họ thường tin lời người quen hơn lời quảng cáo. Hãy nói chuyện nhẹ nhàng, đề nghị đi khám cùng, thay vì chỉ trích việc họ đã mua.

Tóm lại

Không có thuốc làm tan đục. Không cần chờ đục chín, và mổ sớm không làm mắt yếu đi. Laser hỗ trợ vẫn là phẫu thuật thật. Thuỷ tinh thể nhân tạo không đục lại nhưng màng sau có thể mờ và xử lý được. Hãy hỏi bác sĩ thay vì tin quảng cáo.

Câu hỏi thường gặp