Không ai sẽ bỏ màn hình. Vì vậy bài này không khuyên bạn dùng ít đi, mà nói về những điều chỉnh có thể làm ngay trong lúc vẫn làm việc tám tiếng mỗi ngày.
Chuyện gì xảy ra khi bạn nhìn màn hình
Hai thứ cùng lúc. Thứ nhất, tần số chớp mắt giảm mạnh khi bạn tập trung, và nhiều lần chớp lại không khép hết. Thứ hai, mắt phải duy trì tiêu điểm ở khoảng cách gần trong nhiều giờ. Cái đầu gây khô, cái sau gây mỏi.
Chớp mắt có ý thức
Đây là điều chỉnh rẻ nhất và hiệu quả nhất. Vài lần trong giờ, hãy chớp mắt chậm vài cái, khép hết mi rồi mở ra. Việc này trải lại lớp màng nước mắt lên toàn bộ bề mặt. Nghe nhỏ nhặt nhưng nó nhắm đúng vào nguyên nhân.
Nghỉ mắt định kỳ
Cứ khoảng hai mươi phút, nhìn ra xa vài chục giây. Nhìn qua cửa sổ, nhìn cuối phòng, bất cứ thứ gì ở xa. Đặt nhắc nhở trên điện thoại trong tuần đầu cho tới khi thành thói quen.
Chiều cao màn hình
Đặt màn hình sao cho bạn nhìn hơi xuống, đỉnh màn hình ngang hoặc thấp hơn tầm mắt. Khi nhìn xuống, mi mắt che bớt bề mặt mắt và diện tích bay hơi giảm. Đây là lý do nhiều người thấy đỡ khô khi hạ màn hình xuống.
Khoảng cách
Ngồi cách màn hình khoảng một sải tay. Quá gần làm mắt phải điều tiết nhiều hơn. Nếu chữ quá nhỏ nên bạn phải ghé sát, hãy tăng cỡ chữ thay vì ngồi gần lại.
Ánh sáng phòng
- Tránh để đèn hoặc cửa sổ hắt thẳng lên màn hình gây chói.
- Đặt màn hình vuông góc với cửa sổ thay vì đối diện hoặc quay lưng.
- Đừng làm việc trong phòng tối với một màn hình sáng, chênh lệch quá lớn gây mỏi.
- Điều chỉnh độ sáng màn hình tương đương với độ sáng phòng.
Về ánh sáng xanh
Đây là chủ đề được quảng cáo nhiều. Bằng chứng về tác hại trực tiếp lên mắt còn hạn chế, còn thứ rõ hơn là ảnh hưởng tới giấc ngủ khi dùng màn hình buổi tối. Nếu bạn định mua kính lọc, hãy hiểu rằng nó không giải quyết nguyên nhân chính của khô mỏi mắt là chớp ít và nhìn gần liên tục.
Điều hoà và quạt
Đừng để luồng gió thổi thẳng vào mặt. Xoay hướng gió, đổi chỗ ngồi, hoặc dùng tấm chắn. Đặt một cốc nước trên bàn cũng giúp phần nào. Đây là một trong những nguyên nhân bị bỏ qua nhiều nhất ở dân văn phòng.
Điện thoại
Người ta thường giữ điện thoại gần hơn màn hình máy tính và chớp mắt còn ít hơn. Hãy để xa hơn một chút, tăng cỡ chữ, và áp dụng cùng quy tắc nghỉ mắt. Buổi tối nên giảm độ sáng và hạn chế dùng sát giờ ngủ.
Kính đúng độ
Nếu bạn phải nheo mắt hoặc ghé sát để nhìn rõ, mắt đang phải làm việc quá sức. Hãy đi đo lại kính. Với người trên bốn mươi tuổi bắt đầu khó nhìn gần, kính phù hợp cho khoảng cách làm việc tạo khác biệt rất rõ.
Nói với bác sĩ về công việc của bạn
Khi đi đo kính hoặc đi khám mắt, hãy nói bạn làm việc với màn hình bao nhiêu giờ mỗi ngày và ở khoảng cách nào. Thông tin này ảnh hưởng tới việc kê kính phù hợp.
Kính áp tròng và màn hình
Kết hợp này làm khô mắt nặng hơn đáng kể. Nếu bạn làm việc nhiều giờ với màn hình, hãy cân nhắc đeo kính gọng trong giờ làm và để kính áp tròng cho lúc khác. Nếu mắt khô khó chịu khi đeo, đừng cố, hãy tháo ra.
Không gian làm việc tốt hơn cho mắt
- Màn hình hơi thấp hơn tầm mắt, cách một sải tay.
- Không có nguồn sáng chói phía sau hoặc phản chiếu lên màn hình.
- Không có gió thổi thẳng vào mặt.
- Cỡ chữ đủ lớn để không phải ghé sát.
- Có chỗ nhìn xa trong tầm mắt để nghỉ.
- Một cốc nước trên bàn.
Khi mỏi mắt kèm đau đầu
Nếu bạn thường xuyên đau đầu vùng trán và thái dương sau khi làm việc, hãy đi khám mắt để kiểm tra độ kính và các vấn đề về điều tiết. Đừng chỉ uống thuốc giảm đau.
Khi nào đi khám
- Khô mỏi kéo dài nhiều tuần dù đã điều chỉnh.
- Nhìn mờ không cải thiện khi chớp mắt.
- Đau nhức mắt, sợ ánh sáng.
- Nhìn đôi.
- Đau đầu thường xuyên liên quan tới làm việc nhìn gần.
Đừng chờ tới khi khó chịu mới điều chỉnh
Những thay đổi trong bài này đều mất vài phút để thiết lập và không tốn tiền. Làm trước khi có triệu chứng thì dễ hơn nhiều so với sửa sau khi mắt đã khó chịu hằng ngày.
Tóm lại
Chớp mắt có ý thức, nghỉ mắt cứ khoảng hai mươi phút, đặt màn hình hơi thấp hơn tầm mắt và cách một sải tay, tránh gió thổi thẳng, chỉnh ánh sáng cho hợp lý, và dùng kính đúng độ. Nếu vẫn khô mỏi kéo dài, hãy đi khám thay vì chỉ mua thuốc nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Quy tắc nghỉ mắt thực tế là gì?
Cứ khoảng hai mươi phút thì nhìn ra xa vài chục giây. Điều quan trọng là nhìn xa để mắt giãn ra, và chớp mắt vài cái có ý thức để trải lại màng nước mắt.
Ánh sáng xanh có hại cho mắt không?
Bằng chứng về tác hại trực tiếp lên mắt còn hạn chế. Điều rõ hơn là màn hình vào buổi tối ảnh hưởng tới giấc ngủ. Nguyên nhân chính của mỏi và khô mắt vẫn là chớp mắt ít và nhìn gần liên tục.
Đặt màn hình cao hay thấp thì tốt hơn?
Đặt hơi thấp hơn tầm mắt để bạn nhìn xuống một chút. Khi đó mi mắt che bớt bề mặt mắt, giảm diện tích bay hơi và mắt đỡ khô hơn.
Nhỏ nước mắt nhân tạo khi làm việc có nên không?
Có thể giúp, và bạn nên hỏi dược sĩ về loại phù hợp nếu dùng nhiều lần trong ngày. Nhưng hãy kết hợp với việc điều chỉnh thói quen, vì chỉ nhỏ thuốc thì không giải quyết được nguyên nhân.