Viêm bờ mi: nguyên nhân khô mắt hay bị bỏ sót

Nhiều người đi khám vì khô mắt, được cho nước mắt nhân tạo, dùng thấy đỡ chút ít rồi đâu lại vào đấy. Với một phần đáng kể trong số đó, vấn đề thật nằm ở bờ mi chứ không ở lượng nước mắt.

Bờ mi có gì

Dọc theo bờ mi có những tuyến nhỏ tiết ra phần dầu của màng nước mắt. Lớp dầu này nằm ngoài cùng và có nhiệm vụ hạn chế bay hơi. Khi các tuyến này tắc hoặc viêm, lớp dầu thiếu và nước mắt bay hơi nhanh hơn nhiều.

Kết quả: bạn bị khô mắt dù tuyến lệ vẫn tiết bình thường. Đây là lý do chỉ nhỏ nước mắt nhân tạo không giải quyết được vấn đề.

Dấu hiệu gợi ý

• Mắt dính, khó mở vào buổi sáng.
• Có vảy hoặc gàu nhỏ ở chân lông mi.
• Bờ mi đỏ, hơi sưng, dày lên.
• Ngứa hoặc rát ở bờ mi.
• Hay lên chắp lẹo.
• Lông mi rụng nhiều hoặc mọc lệch hướng.
• Cảm giác cộm dai dẳng không đỡ với nước mắt nhân tạo.
• Bọt nhỏ ở góc mắt.

Những yếu tố liên quan

• Một số bệnh da vùng mặt.
• Trang điểm mắt thường xuyên và tẩy trang không kỹ.
• Đeo kính áp tròng lâu năm.
• Môi trường bụi, khói.
• Tuổi tác.

Chăm sóc bờ mi: ba bước

• Chườm ấm. Dùng khăn sạch làm ấm vừa phải, đắp lên mi nhắm trong vài phút để làm mềm phần dầu bị đặc lại.
• Massage nhẹ. Vuốt nhẹ theo hướng bác sĩ hướng dẫn để đẩy dầu ra khỏi tuyến.
• Vệ sinh bờ mi. Lau sạch vảy và cặn ở chân lông mi bằng sản phẩm được chỉ định.

Hãy nhờ bác sĩ mắt hướng dẫn trực tiếp lần đầu, vì làm sai hoặc chà mạnh có thể gây kích thích thêm.

Về nước dùng để chườm

Ấm vừa phải, không nóng. Nước quá nóng có thể gây bỏng vùng da mi vốn rất mỏng. Kiểm tra bằng mặt trong cổ tay trước khi đắp lên mắt.

Kiên trì mới có kết quả

Đây là điểm quan trọng nhất. Chăm sóc bờ mi cần làm đều đặn hằng ngày trong nhiều tuần mới thấy khác biệt, và với nhiều người thì phải duy trì lâu dài như một thói quen vệ sinh. Làm vài ngày rồi bỏ thì gần như không có tác dụng.

Hãy gắn nó với một việc cố định trong ngày, ví dụ trước khi đi ngủ, để không quên.

Trang điểm mắt

• Tẩy trang kỹ mỗi tối, không để qua đêm.
• Tránh kẻ sát vào bờ trong mi.
• Thay mascara và bút kẻ định kỳ, không dùng quá lâu.
• Không dùng chung đồ trang điểm mắt.
• Ngừng trang điểm mắt trong đợt viêm nặng.

Kẻ sát bờ trong mi làm tắc chính các tuyến tiết dầu, nên đây là thói quen đáng bỏ với người hay bị.

Chắp và lẹo

Hai tình trạng này thường liên quan tới bờ mi. Nếu bạn hay bị tái đi tái lại, việc chăm sóc bờ mi đều đặn giúp giảm tần suất. Khi đang có chắp lẹo, đừng tự nặn, hãy chườm ấm và đi khám nếu không đỡ hoặc nếu sưng lan rộng.

Khi nào cần đi khám

• Triệu chứng kéo dài dù đã chăm sóc đều đặn nhiều tuần.
• Bờ mi sưng đỏ nhiều, đau.
• Nhìn mờ.
• Lông mi rụng nhiều hoặc mọc quặp vào trong.
• Chắp lẹo tái đi tái lại.
• Sưng lan ra vùng da quanh mắt.

Bác sĩ có thể làm gì thêm

Ngoài hướng dẫn chăm sóc, bác sĩ có thể kê thuốc phù hợp với tình trạng cụ thể, hoặc thực hiện các thủ thuật làm sạch và thông tuyến. Hãy hỏi về kế hoạch dài hạn, vì đây là tình trạng cần duy trì chứ không chữa một đợt là xong.

Đừng tự mua thuốc mỡ tra mắt

Có những thuốc mỡ và thuốc nhỏ dành cho tình trạng bờ mi, nhưng loại nào phù hợp thì cần bác sĩ xác định. Tự mua theo lời mách, đặc biệt là loại chứa thành phần chống viêm mạnh, có thể gây hại.

Kết hợp với các biện pháp khô mắt

Chăm sóc bờ mi và các biện pháp giảm khô mắt bổ sung cho nhau. Hãy làm cả hai: vệ sinh bờ mi đều đặn, đồng thời chớp mắt có ý thức, nghỉ mắt khi dùng màn hình, tránh gió thổi thẳng và giữ ẩm phòng.

Tóm lại

Mắt dính buổi sáng, vảy ở chân lông mi và hay lên chắp lẹo là dấu hiệu của viêm bờ mi, và đây là nguyên nhân khiến nhiều ca khô mắt không đỡ dù đã nhỏ thuốc. Chườm ấm và vệ sinh bờ mi hằng ngày là biện pháp chính, nhưng phải kiên trì nhiều tuần và duy trì lâu dài.

Câu hỏi thường gặp