Có những người làm đủ mọi thứ: hạ màn hình, tránh gió, nhỏ nước mắt nhân tạo, nghỉ mắt đều đặn. Mà mắt vẫn khô. Với nhóm này, nguyên nhân thường không nằm ở mắt mà ở thuốc đang dùng hoặc ở một tình trạng toàn thân.
Thuốc là nguyên nhân hay bị bỏ qua nhất
Nhiều nhóm thuốc có thể làm giảm tiết nước mắt như một tác dụng phụ. Người bệnh hiếm khi nối hai chuyện này với nhau, vì họ nghĩ thuốc uống thì không liên quan tới mắt.
Manh mối rõ nhất: triệu chứng bắt đầu sau khi bạn dùng một thuốc mới, hoặc sau khi tăng liều.
Những nhóm thường được nhắc tới
- Thuốc chống dị ứng.
- Một số thuốc điều trị tăng huyết áp.
- Một số thuốc điều trị trầm cảm và lo âu.
- Một số thuốc điều trị bệnh tiết niệu.
- Thuốc trị mụn nhóm dẫn xuất vitamin A.
- Một số thuốc nhỏ mắt dùng lâu dài, do chất bảo quản.
Danh sách này không đầy đủ và không phải ai dùng cũng bị. Việc của bạn là mang danh sách thuốc tới cho bác sĩ, không phải tự suy đoán loại nào.
Đừng tự ngưng thuốc
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất trong bài. Ngưng thuốc huyết áp, thuốc tim hay thuốc tâm thần vì nghi gây khô mắt có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều. Hãy nói với bác sĩ đã kê đơn để họ cân nhắc.
Cách trao đổi với bác sĩ
Nói cụ thể: triệu chứng mắt bắt đầu từ khi nào, có trùng với thời điểm dùng thuốc mới không, mức độ ảnh hưởng tới sinh hoạt ra sao. Mang theo danh sách hoặc ảnh chụp toàn bộ hộp thuốc đang dùng, kể cả thuốc bổ và thực phẩm chức năng.
Bệnh toàn thân liên quan
Có những bệnh ảnh hưởng tới các tuyến tiết trong cơ thể, và mắt là một trong những nơi biểu hiện. Tổ hợp khô mắt kèm khô miệng kéo dài là tín hiệu nên được bác sĩ đánh giá, đặc biệt nếu kèm đau khớp và mệt mỏi.
Những tổ hợp nên nói với bác sĩ
- Khô mắt kèm khô miệng kéo dài.
- Kèm đau và sưng khớp.
- Kèm mệt mỏi kéo dài không giải thích được.
- Kèm sụt cân, thay đổi nhịp tim, run tay.
- Kèm lồi mắt, nhìn đôi, sưng mi.
- Kèm khô da, khô mũi, khô vùng kín.
Hãy kể toàn bộ bức tranh thay vì chỉ kể về mắt. Bác sĩ cần các mảnh ghép để nối lại.
Tuyến giáp
Một số vấn đề tuyến giáp ảnh hưởng tới mắt, gây khô, cộm, chảy nước mắt, lồi mắt hoặc nhìn đôi. Nếu bạn đã biết mình có bệnh tuyến giáp và xuất hiện triệu chứng mắt, hãy nói với cả bác sĩ nội tiết lẫn bác sĩ mắt.
Tiểu đường
Người tiểu đường có thể gặp khô mắt và nhiều vấn đề khác về mắt. Đây là lý do việc khám mắt định kỳ cho người tiểu đường rất quan trọng, kể cả khi bạn chưa thấy triệu chứng gì.
Thay đổi nội tiết
Nhiều phụ nữ nhận thấy mắt khô hơn trong giai đoạn thay đổi nội tiết. Đây là điều đã được ghi nhận. Hãy nói với bác sĩ nếu triệu chứng ảnh hưởng tới sinh hoạt, thay vì chỉ chịu đựng.
Sau phẫu thuật khúc xạ
Khô mắt là tình trạng thường gặp trong giai đoạn sau phẫu thuật điều chỉnh tật khúc xạ, và thường cải thiện theo thời gian. Hãy tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ đã mổ và đi tái khám đủ. Nếu tình trạng kéo dài hơn dự kiến, hãy báo lại.
Viêm bờ mi và bệnh da
Một số bệnh da ảnh hưởng tới vùng mặt và bờ mi, làm các tuyến ở mi hoạt động kém và gây khô mắt. Nếu bạn có vấn đề về da vùng mặt kèm khô mắt, hãy nói với bác sĩ để họ nhìn cả hai.
Điều cần làm
- Ghi lại triệu chứng bắt đầu từ khi nào và có trùng sự kiện gì không.
- Lập danh sách toàn bộ thuốc đang dùng.
- Ghi lại các triệu chứng ở nơi khác trên cơ thể.
- Đi khám mắt, và nói rõ toàn bộ bức tranh.
- Đừng tự ngưng thuốc nào.
Có thể cần khám nhiều chuyên khoa
Nếu nghi có bệnh toàn thân, bạn có thể được hướng tới chuyên khoa khác để đánh giá. Đây là quy trình bình thường. Hãy mang theo hồ sơ từ nơi đầu và nói rõ họ đã đánh giá gì.
Trong lúc chờ tìm nguyên nhân
Vẫn tiếp tục các biện pháp giảm triệu chứng: nước mắt nhân tạo theo hướng dẫn, giữ ẩm phòng, tránh gió thổi thẳng, nghỉ mắt khi làm việc với màn hình. Chúng giúp bạn dễ chịu trong khi nguyên nhân được làm rõ.
Tóm lại
Nếu bạn đã điều chỉnh đủ thứ mà mắt vẫn khô, hãy nghĩ tới thuốc đang dùng và tới các bệnh toàn thân. Mang danh sách thuốc đầy đủ khi đi khám, kể cả các triệu chứng ở nơi khác trên cơ thể, và tuyệt đối không tự ngưng thuốc điều trị bệnh nền.
Câu hỏi thường gặp
Thuốc nào hay gây khô mắt?
Nhiều nhóm có thể gây khô mắt như một tác dụng phụ, trong đó có các thuốc chống dị ứng, một số thuốc huyết áp, thuốc điều trị trầm cảm và một số thuốc khác. Đừng tự ngưng, hãy nói với bác sĩ kê đơn.
Khô mắt kèm khô miệng có ý nghĩa gì?
Đây là tổ hợp nên được bác sĩ đánh giá, vì nó có thể liên quan tới một số bệnh toàn thân. Hãy nói rõ cả hai triệu chứng khi đi khám thay vì chỉ kể về mắt.
Có nên tự ngưng thuốc nghi gây khô mắt không?
Tuyệt đối không. Hãy nói với bác sĩ đã kê đơn. Họ có thể cân nhắc đổi loại hoặc điều chỉnh, nhưng tự ngưng thuốc điều trị bệnh nền có hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với khô mắt.
Bệnh tuyến giáp có liên quan tới mắt không?
Có, một số vấn đề tuyến giáp ảnh hưởng tới mắt và có thể gây khô, cộm, lồi mắt hoặc nhìn đôi. Nếu bạn có bệnh tuyến giáp và có triệu chứng ở mắt, hãy nói với bác sĩ.