Với người đeo kính, đây là vật gắn trên mặt suốt cả ngày, ảnh hưởng tới cảm giác thoải mái và tới việc nhìn của bạn. Nhưng hiếm ai được hướng dẫn kỹ về cách chọn và dùng.
Hiểu nhầm lớn nhất: kính làm mắt yếu đi
Không có cơ sở. Kính chỉ điều chỉnh đường đi của ánh sáng để hình ảnh hội tụ đúng chỗ. Cảm giác khó chịu khi tháo kính ra là vì bạn đã quen nhìn rõ, không phải vì mắt đã yếu đi.
Hiểu nhầm này khiến nhiều cha mẹ trì hoãn cho con đeo kính, và điều đó mới thực sự gây hại cho việc học và cho sự phát triển thị giác.
Chọn gọng
- Vừa khuôn mặt, không trượt xuống mũi khi cúi.
- Không tì mạnh vào thái dương hay sau tai.
- Đủ cao để bạn nhìn qua phần chính của tròng.
- Với độ cao, gọng nhỏ hơn giúp tròng mỏng và nhẹ hơn.
- Với kính đa tròng, cần gọng đủ chiều cao.
Chỉnh gọng định kỳ
Gọng bị lệch làm tâm tròng không còn đúng trước đồng tử, gây mỏi mắt dù độ vẫn đúng. Nếu kính bị lệch, cấn, hoặc trượt, hãy mang tới nơi cắt kính chỉnh lại. Đây thường là dịch vụ miễn phí và mất vài phút.
Về tròng kính
Có nhiều lựa chọn về chất liệu, độ mỏng và các lớp phủ. Với độ cao, tròng chiết suất cao giúp mỏng và nhẹ hơn. Lớp phủ chống phản quang giúp giảm loá, đặc biệt khi lái xe ban đêm.
Hãy hỏi người đo về lựa chọn phù hợp với độ của bạn và với việc bạn làm hằng ngày, thay vì chọn theo giá.
Về kính chống ánh sáng xanh
Đây là sản phẩm được quảng cáo mạnh. Bằng chứng về lợi ích với mắt còn hạn chế. Nguyên nhân chính của mỏi và khô mắt khi dùng màn hình là chớp mắt ít và nhìn gần liên tục, và những điều đó cần điều chỉnh thói quen chứ không phải một lớp phủ.
Kính râm: chọn theo khả năng chặn tia
Điều quan trọng nhất không phải độ tối mà là khả năng chặn tia cực tím. Kính tối màu mà không chặn tia còn bất lợi hơn không đeo, vì trong bóng tối đồng tử giãn ra và cho nhiều tia đi vào hơn.
Hãy chọn loại ghi rõ khả năng chống tia cực tím, và mua ở nơi đáng tin thay vì mua hàng rong.
Khi nào cần kính râm
- Khi ra nắng, nhất là giữa trưa.
- Khi ở nơi phản xạ mạnh: bãi biển, mặt nước, đường bê tông sáng.
- Khi lái xe ban ngày.
- Sau khi được nhỏ thuốc giãn đồng tử.
- Trong giai đoạn sau phẫu thuật mắt, nếu được dặn.
Đội thêm mũ rộng vành giúp nhiều, vì kính không che được tia đi từ phía trên và hai bên.
Kính bảo hộ
Với người làm việc có nguy cơ vật bắn vào mắt như mài, cắt, khoan, hàn, hoặc làm với hoá chất, kính bảo hộ đúng loại là bắt buộc. Kính thường không thay thế được, vì nó không chịu được va đập và không che kín hai bên.
Nhiều chấn thương mắt nặng xảy ra trong những việc tưởng đơn giản làm ở nhà. Hãy đeo bảo hộ khi khoan tường, cắt cỏ, hoặc đập phá.
Lau kính đúng cách
- Rửa qua nước trước để trôi bụi.
- Lau bằng khăn mềm chuyên dụng, không dùng áo hay giấy ăn.
- Dùng dung dịch lau kính nếu có.
- Không lau khô khi tròng còn bụi.
Lau khô khi còn bụi là nguyên nhân chính khiến tròng bị xước dăm sau vài tháng.
Bảo quản
- Cất trong hộp cứng khi không đeo.
- Không úp mặt tròng xuống bàn.
- Không để trên đầu vì làm giãn gọng.
- Không để trong xe dưới nắng, vì nhiệt làm hỏng lớp phủ và biến dạng gọng.
- Cầm kính bằng hai tay khi đeo và tháo để gọng không lệch.
Kính dự phòng
Với người phụ thuộc vào kính, một cặp dự phòng rất đáng có. Nó giúp bạn không bị kẹt khi kính chính hỏng, và giúp người đeo kính áp tròng có thể cho mắt nghỉ khi cần.
Khi kính không còn đủ
Nếu bạn thấy phải nheo mắt, ghé sát, hoặc mỏi hơn trước, đừng cố dùng. Đó là dấu hiệu cần đi kiểm tra lại. Cố đeo kính không đủ độ gây mỏi mắt và nhức đầu hằng ngày.
Trẻ em đeo kính
- Chọn gọng bền, nhẹ, có dây giữ nếu cần.
- Kiểm tra thường xuyên xem gọng còn vừa không, vì trẻ lớn nhanh.
- Dạy con cách cầm và cất kính.
- Nói với giáo viên để con được ngồi vị trí phù hợp.
- Đừng để con bị trêu chọc vì đeo kính, hãy nói chuyện với con và với nhà trường.
Tóm lại
Kính không làm mắt yếu đi. Chọn gọng vừa và chỉnh lại khi lệch, vì lệch tâm gây mỏi dù độ đúng. Chọn kính râm theo khả năng chặn tia chứ không theo độ tối. Dùng kính bảo hộ khi làm việc có nguy cơ. Rửa nước trước khi lau, cất trong hộp, và đi kiểm tra khi kính không còn đủ.
Câu hỏi thường gặp
Đeo kính nhiều có làm mắt phụ thuộc không?
Không. Kính chỉ điều chỉnh đường đi của ánh sáng. Cảm giác khó chịu khi tháo kính là do bạn đã quen nhìn rõ, không phải do mắt yếu đi vì kính.
Kính râm loại nào là cần thiết?
Loại có khả năng chặn tia cực tím. Kính tối màu mà không chặn tia thì còn có thể bất lợi, vì đồng tử giãn ra trong bóng tối và cho nhiều tia đi vào hơn.
Lau kính thế nào cho đúng?
Rửa qua nước để trôi bụi, rồi lau bằng khăn mềm chuyên dụng. Lau khô khi còn bụi là nguyên nhân chính gây xước tròng.
Có cần kính chống ánh sáng xanh không?
Bằng chứng về lợi ích còn hạn chế. Nguyên nhân chính của mỏi và khô mắt khi dùng màn hình là chớp mắt ít và nhìn gần liên tục. Hãy ưu tiên điều chỉnh thói quen trước.