Corticoid và nhãn áp: mối liên hệ ít người biết

Có một loại thuốc nhỏ mắt làm hết đỏ, hết cộm, hết khó chịu rất nhanh. Người này dùng thấy tốt, mách người kia. Lọ thuốc đi vòng quanh khu phố. Và ở một số người, nó âm thầm làm tăng áp lực trong mắt mà không ai biết.

Vì sao nó hiệu quả nhanh

Corticoid là nhóm thuốc chống viêm mạnh. Khi mắt đỏ do viêm, thuốc làm giảm phản ứng viêm và triệu chứng lui rất nhanh. Cảm giác hiệu quả tức thì đó chính là lý do nó được truyền tai và tự mua nhiều tới vậy.

Vấn đề nằm ở đâu

Ở một tỷ lệ người nhất định, việc dùng corticoid tại mắt kéo dài làm giảm khả năng thoát dịch, dẫn tới tăng áp lực trong mắt. Áp lực cao kéo dài gây tổn thương dây thần kinh thị giác, giống như cơ chế của glôcôm.

Điều nguy hiểm nhất: quá trình này không gây đau, không gây đỏ, và người dùng không có cảm giác gì báo trước.

Ai có nguy cơ cao hơn

• Người đã bị glôcôm hoặc có nhãn áp cao.
• Người có người thân ruột thịt mắc glôcôm.
• Người cận thị nặng.
• Người tiểu đường.
• Trẻ em.
• Người đã từng có phản ứng tăng nhãn áp với corticoid trước đây.

Nhưng cần nhớ: không thuộc nhóm nào trong danh sách cũng không có nghĩa là an toàn tuyệt đối.

Không chỉ thuốc nhỏ mắt

Corticoid dùng đường khác cũng có thể ảnh hưởng tới mắt ở một số người, gồm thuốc uống kéo dài, thuốc xịt mũi, thuốc hít cho bệnh hô hấp, và kem bôi vùng quanh mắt. Nếu bạn đang dùng bất kỳ dạng nào kéo dài, hãy nói với bác sĩ mắt.

Kem bôi vùng mặt

Đây là điểm ít người nghĩ tới. Một số kem bôi da chứa corticoid, và việc bôi vùng quanh mắt kéo dài có thể ảnh hưởng. Với các sản phẩm không rõ thành phần được quảng cáo làm trắng nhanh, nguy cơ càng khó kiểm soát vì bạn không biết trong đó có gì.

Bốn nguyên tắc an toàn

• Không tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid.
• Không dùng lại đơn cũ từ đợt trước.
• Không chia cho người khác, kể cả người trong nhà.
• Không tự kéo dài đợt dùng dù thấy hiệu quả.

Khi bác sĩ có kê

Có những tình trạng ở mắt cần dùng nhóm thuốc này và việc điều trị là cần thiết. Khi đó, điều quan trọng là dùng đúng liều, đúng thời gian, và đi tái khám để bác sĩ đo lại áp lực trong mắt. Đây chính là phần mà việc tự dùng không có.

Hỏi gì khi được kê

• Thuốc này có chứa corticoid không ạ.
• Dùng trong bao lâu và có phải giảm dần không.
• Khi nào em cần quay lại để đo nhãn áp.
• Dấu hiệu nào thì phải ngừng và đi khám ngay.

Đọc thành phần trên hộp

Đừng chỉ nhìn tên thương mại. Hãy đọc phần thành phần và hỏi dược sĩ nếu không chắc. Nhiều người dùng một lọ suốt nhiều tháng mà không biết trong đó có gì.

Cảnh giác với lọ thuốc được cho

Hàng xóm cho, người quen mách, lọ còn dở của người nhà. Đây là con đường phổ biến nhất đưa nhóm thuốc này vào mắt người không có chỉ định. Hãy từ chối một cách lịch sự và đi khám nếu mắt bạn có vấn đề.

Với trẻ em

Trẻ được coi là nhóm dễ bị ảnh hưởng hơn. Tuyệt đối không tự nhỏ thuốc của người lớn cho con, không dùng lại đơn cũ của anh chị, và không dùng lọ được ai đó cho. Với mắt trẻ, hãy luôn đi khám.

Nếu bạn đã dùng lâu rồi

Đừng hoảng và cũng đừng tự ngừng đột ngột nếu đang dùng theo đơn cho một bệnh khác. Hãy đi khám mắt để được đo nhãn áp và đánh giá dây thần kinh, đồng thời nói với bác sĩ đã kê đơn. Việc phát hiện sớm giúp xử lý được.

Điều cần nhớ

Nhóm thuốc này không xấu. Nó là công cụ điều trị quan trọng khi dùng đúng chỉ định và có theo dõi. Vấn đề nằm ở việc tự dùng, dùng kéo dài, và dùng mà không ai đo lại áp lực trong mắt.

Nói với người thân

Thói quen chia thuốc nhỏ mắt rất phổ biến trong gia đình và giữa hàng xóm, đặc biệt trong các đợt đau mắt đỏ. Nếu bạn hiểu chuyện này, hãy chia sẻ. Đây là loại thông tin có thể giữ lại thị lực cho ai đó.

Tóm lại

Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid làm hết đỏ rất nhanh nhưng ở một số người lại âm thầm làm tăng áp lực trong mắt mà không có dấu hiệu nào. Không tự mua, không dùng đơn cũ, không chia cho ai. Khi được bác sĩ kê, hãy dùng đúng thời gian và đi tái khám để được đo lại nhãn áp.

Câu hỏi thường gặp