Cơn glôcôm cấp: một trong những cấp cứu nhãn khoa gấp nhất

Có một dạng glôcôm không thầm lặng chút nào. Nó ập đến trong vài giờ với cơn đau dữ dội, và nếu không được xử lý kịp thì thị lực mất đi vĩnh viễn. Bài này viết để bạn nhận ra nó, vì nó rất hay bị nhầm.

Bộ dấu hiệu điển hình

• Đau nhức dữ dội một bên mắt, lan lên nửa đầu cùng bên.
• Nhìn mờ đột ngột ở mắt đó.
• Thấy quầng sáng nhiều màu quanh đèn.
• Mắt đỏ, thường đỏ đậm quanh tròng đen.
• Đồng tử giãn và ít phản ứng với ánh sáng.
• Nhãn cầu sờ vào thấy căng cứng hơn bên kia.
• Buồn nôn, nôn.

Tổ hợp đau mắt dữ dội cộng nhìn mờ cộng quầng sáng quanh đèn là bộ ba rất gợi ý.

Vì sao dễ bị nhầm

Vì buồn nôn và nôn nổi bật, nhiều người nghĩ tới ngộ độc thức ăn hoặc bệnh dạ dày. Vì đau nửa đầu, nhiều người nghĩ tới đau nửa đầu thông thường và uống thuốc giảm đau rồi nằm nghỉ. Trong lúc đó, áp lực trong mắt vẫn rất cao và dây thần kinh tiếp tục bị tổn thương.

Đây là một trong những nhầm lẫn trả giá đắt nhất trong y tế thường ngày.

Điều cần làm

Tới cơ sở y tế có chuyên khoa mắt ngay lập tức, bất kể mấy giờ. Nếu không rõ đi đâu, hãy tới khoa cấp cứu của bệnh viện gần nhất và nói rõ bạn đau mắt dữ dội kèm nhìn mờ và nôn.

Những gì không nên làm

• Không tự nhỏ bất cứ thuốc nhỏ mắt nào.
• Không đắp lá, không chườm nóng.
• Không nằm trong phòng tối chờ đỡ.
• Không chỉ uống thuốc giảm đau rồi đi ngủ.
• Không nằm sấp hoặc cúi đầu thấp kéo dài.

Mang theo gì khi đi

• Danh sách hoặc ảnh chụp toàn bộ thuốc đang dùng.
• Thông tin về bệnh nền và dị ứng thuốc.
• Kính đang đeo và đơn kính nếu có.
• Hồ sơ khám mắt cũ nếu có.
• Người nhà đi cùng, vì bạn sẽ không tự đi lại được dễ dàng.

Những yếu tố có thể khởi phát cơn

• Ở trong bóng tối lâu, ví dụ xem phim trong rạp.
• Cúi đầu kéo dài.
• Căng thẳng mạnh.
• Một số thuốc làm giãn đồng tử, kể cả một số thuốc uống cho bệnh khác.
• Thuốc nhỏ giãn đồng tử khi đi khám mắt ở người có nguy cơ.

Điểm cuối là lý do bác sĩ mắt thường kiểm tra cấu trúc mắt trước khi nhỏ thuốc giãn đồng tử.

Ai có nguy cơ cao hơn

• Người có cấu trúc góc tiền phòng hẹp.
• Người viễn thị.
• Người lớn tuổi.
• Người có người thân từng bị cơn cấp.
• Người đã có dấu hiệu ở mắt kia.

Nếu bác sĩ từng nói với bạn rằng góc mắt bạn hẹp, hãy coi bài này là thông tin dành riêng cho mình và cho người nhà.

Những cơn nhẹ báo trước

Một số người có những đợt nhẹ hơn trước cơn thật: thoáng thấy quầng sáng quanh đèn vào buổi tối, mắt hơi căng tức, nhìn mờ thoáng qua rồi tự hết. Đây là tín hiệu quan trọng. Hãy đi khám mắt ngay chứ đừng chờ cơn nặng.

Sau khi cơn được xử lý

Việc điều trị cơn cấp chỉ là bước đầu. Bác sĩ sẽ đánh giá và thường có kế hoạch xử lý để phòng cơn tái phát, đồng thời kiểm tra cả mắt còn lại vì mắt kia cũng có nguy cơ. Hãy tuân thủ lịch tái khám và không tự ngừng bất cứ điều trị nào.

Mắt còn lại cũng cần được xem

Đây là điểm nhiều người bỏ qua. Nếu cấu trúc mắt bạn là yếu tố dẫn tới cơn, thì mắt kia thường có cấu trúc tương tự và cũng có nguy cơ. Hãy hỏi bác sĩ về việc dự phòng cho mắt còn lại.

Nói với người nhà

Người thân ruột thịt có nguy cơ cao hơn. Hãy kể cho họ về bộ dấu hiệu và khuyên họ đi khám mắt. Với một bệnh mà tốc độ xử lý quyết định thị lực, việc người nhà biết trước dấu hiệu là rất có giá trị.

Dán bảng dấu hiệu

Nếu trong nhà có người thuộc nhóm nguy cơ, hãy ghi bộ dấu hiệu ra giấy và dán ở chỗ dễ thấy, kèm địa chỉ bệnh viện có chuyên khoa mắt gần nhất. Khi cơn xảy ra thì không ai nhớ được danh sách trong đầu.

Tóm lại

Đau mắt dữ dội một bên kèm nhìn mờ và quầng sáng quanh đèn, thường có buồn nôn nôn, là cơn cấp cứu nhãn khoa. Đừng nhầm với bệnh tiêu hoá hay đau nửa đầu. Đi tới cơ sở có chuyên khoa mắt ngay, không tự nhỏ thuốc, và sau đó nhớ kiểm tra cả mắt còn lại.

Câu hỏi thường gặp