Nhìn mờ đột ngột: nhóm dấu hiệu không bao giờ được chờ

Với phần lớn vấn đề ở mắt, bạn có thời gian để theo dõi và sắp xếp lịch khám. Nhưng có một nhóm mà cửa sổ xử lý tính bằng giờ, và việc chờ tới sáng hôm sau có thể là khác biệt giữa giữ được và mất đi thị lực.

Nguyên tắc chung

Mọi thay đổi đột ngột về thị lực đều cần được đánh giá ngay, kể cả khi không đau. Mắt không đau không có nghĩa là không nghiêm trọng. Nhiều tình trạng nặng nhất lại hoàn toàn không gây đau.

Nhóm phải đi ngay

• Thị lực giảm đột ngột ở một hoặc hai mắt.
• Mất một phần tầm nhìn, như có vùng tối cố định.
• Thấy như màn che hoặc rèm kéo ngang tầm nhìn.
• Đột nhiên thấy rất nhiều đốm đen bay trước mắt.
• Thấy chớp sáng lặp lại.
• Nhìn đường thẳng bị méo hoặc cong.
• Nhìn đôi xuất hiện đột ngột.
• Đau nhức mắt dữ dội kèm nhìn mờ và thấy quầng sáng quanh đèn.
• Mắt đỏ kèm đau nhức và nhìn mờ.
• Sau chấn thương vùng mắt.
• Hoá chất bắn vào mắt.
• Vật cắm vào mắt.

Vì sao thời gian quan trọng

Võng mạc là mô thần kinh và rất nhạy cảm với việc thiếu máu nuôi. Khi mạch máu nuôi bị tắc, mô chỉ chịu được một khoảng thời gian ngắn trước khi tổn thương thành vĩnh viễn.

Tương tự, với một số tình trạng khác, việc can thiệp sớm quyết định khả năng phục hồi. Đây là lý do những dấu hiệu trên không thuộc nhóm chờ xem sao.

Hoá chất bắn vào mắt

Đây là tình huống mà bạn phải hành động trước khi đi. Rửa mắt ngay bằng thật nhiều nước sạch, liên tục trong thời gian dài, giữ mi mắt mở trong khi rửa. Sau đó mới tới cơ sở y tế, mang theo chai hoá chất hoặc ảnh chụp nhãn.

Đừng mất thời gian tìm thuốc trung hoà hay hỏi ý kiến trước khi rửa.

Vật cắm vào mắt

Tuyệt đối không rút ra. Che nhẹ bằng vật cứng như cốc giấy úp ngược để tránh chạm vào, không đè lên mắt, và đi cấp cứu ngay.

Chấn thương đụng dập

Bóng đập, bị đấm, ngã đập mặt. Ngay cả khi bên ngoài trông ổn, vẫn cần đi khám nếu có đau nhiều, nhìn mờ, thấy máu ở phần tròng đen, hoặc đồng tử hai bên không đều.

Những gì không nên làm

• Không tự nhỏ bất cứ thuốc gì.
• Không dụi mắt.
• Không đắp lá, không xông.
• Không nằm nghỉ chờ xem có đỡ không.
• Không tự lái xe khi đang nhìn mờ.
• Không chờ tới giờ hành chính.

Mang theo gì khi đi

• Danh sách hoặc ảnh chụp toàn bộ thuốc đang dùng.
• Thông tin bệnh nền và dị ứng thuốc.
• Kính đang đeo và đơn kính.
• Hồ sơ khám mắt cũ nếu có.
• Giấy tờ tuỳ thân và thẻ bảo hiểm.
• Người đi cùng, vì bạn khó tự đi lại.

Chuẩn bị trước khi cần

Hãy tìm hiểu trước bệnh viện nào gần nhà có chuyên khoa mắt và có tiếp nhận ngoài giờ. Lưu địa chỉ và số điện thoại vào danh bạ. Khi tình huống xảy ra, không ai còn bình tĩnh để tra cứu.

Nếu bạn hoặc người nhà thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy dán danh sách dấu hiệu lên tủ lạnh.

Nhóm cần cảnh giác hơn

• Người tiểu đường.
• Người tăng huyết áp.
• Người cận thị nặng.
• Người đã phẫu thuật mắt.
• Người có glôcôm hoặc góc tiền phòng hẹp.
• Người có bệnh tim mạch hoặc từng có cục máu đông.
• Người đang dùng thuốc chống đông.

Với các nhóm này, ngưỡng đi khám nên thấp hơn nữa.

Mất thị lực thoáng qua rồi tự hết

Có người trải qua đợt mờ hoặc tối sầm một mắt trong vài phút rồi tự hết. Đừng bỏ qua vì nó đã hết. Đây là dấu hiệu cần được đánh giá sớm, và nó có thể liên quan tới vấn đề mạch máu toàn thân.

Khi không chắc

Hãy đi khám. Không ai trách bạn vì đi khám một lần không cần thiết, nhưng bỏ lỡ một tình huống thật thì hậu quả thuộc về bạn và không lấy lại được. Với mắt, nguyên tắc thận trọng là nguyên tắc đúng.

Nói với người nhà

Chia sẻ danh sách này với người trong nhà, đặc biệt với người cao tuổi và người có bệnh nền. Nhiều người trì hoãn vì không biết rằng dấu hiệu mình đang có là khẩn cấp.

Tóm lại

Mọi thay đổi đột ngột về thị lực đều cần đi khám ngay, kể cả khi không đau. Chớp sáng, đốm đen bay nhiều, màn che ngang tầm nhìn, nhìn méo và mất một phần tầm nhìn đều thuộc nhóm không chờ. Với hoá chất, hãy rửa thật nhiều nước ngay rồi mới đi. Và hãy lưu sẵn địa chỉ bệnh viện có chuyên khoa mắt gần nhà.

Câu hỏi thường gặp